Bình Giảng Bài Thơ Quê Hương Của Đỗ Trung Quân

Bài thơ Quê hương của Đỗ Trung Quân – tác giả và tác phẩm

Trước lúc phân tích về bài thơ Quê hương của Đỗ Trung Quân, chúng ta cùng tìm hiểu về những thông tin cơ bản về tác giả và tác phẩm.

Bạn đang xem: Bình giảng bài thơ quê hương của đỗ trung quân

Thi sĩ Đỗ Trung Quân sinh ngày 19 tháng một năm 1955 là một thi sĩ Việt Nam. Nhiều bài thơ của ông được phổ nhạc và được nhiều người yêu thích như … Năm 1979, ông tham gia phong trào Thanh niên xung phong và khởi đầu sáng tác. Một số bài thơ do ông sáng tác trở thành nổi tiếng như (1978). Một số bài thơ tiêu biểu và nổi tiếng của ông: (1978), (1984), (1986),

Bài thơ được đăng lần đầu vào năm 1986 với tên gọi là Bài học đầu cho con. Vào đầu thập niên 1990, bài thơ này được phổ nhạc và trở nên nổi tiếng, được rất nhiều người yêu mến.
*
Bài thơ Quê hương của Đỗ Trung Quân qua hình ảnh cánh diều

Phân tích bài thơ Quê hương của Đỗ Trung Quân

Để hiểu hơn về bài thơ Quê hương của Đỗ Trung Quân, chúng ta cùng tìm hiểu, phân tích và cảm nhận qua từng khổ thơ.

Những vần thơ giản dị nhẹ nhõm chứa nghe sao nghe quá đỗi thân yêu. Một nghi vấn yêu của một cháu nhỏ mà nặng lòng tới thế. Quê hương là gì? Là những nỗi nhớ mong, là những điều giản dị mà người nào đi xa cũng nhớ nhiều. Hai nghi vấn tu từ kết thúc câu sao nhẹ nhõm thắm thiết như chính những lời bỏ ngỏ cho những vần thơ sau.

“Quê hương là chùm khế ngọt” – chùm khế ngọt nhỏ bé, ngọt mát, êm dịu, một thứ quà quê thanh đạm, bình dị, quá đỗi bình dị mà sao day dứt và khiếp sợ ? Có nhẽ vị ngọt thanh của khế làm mát dịu lòng ta, trái khế ngọt mang hương vị của ca dao cổ tích, dư vị thắm thiết của tình nghĩa con người.

Đấy là quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn, nơi ta sinh ra và to lên, nơi những người thân yêu của ta ở đó, nơi ta đã đi qua thời thơ dại với con đường tới trường rợp bướm vàng bay.

Hình ảnh con bướm vàng cũng là một hình ảnh thực và đặc sắc của làng quê mà ở thành thị trấn ko bao giờ thấy được. Thi sĩ Giang Nam nhớ về tuổi thơ “Mang những ngày trốn học đuổi bướm cạnh cầu ao – Mẹ bắt được chưa đánh roi nào đã khóc”, thi sĩ Huy Cận nhớ “Một buổi trưa ko biết ở thời nào – Như buổi trưa nhè nhẹ trong ca dao – Mang cu gáy, mang bướm vàng nữa chứ”.

Và thi sĩ thần đồng Trần Đăng Khoa viết bài thơ trước nhất của mình là bài Con bướm vàng. Ở bài thơ Quê hương nêu trên, hình ảnh con đường đi học “rợp bướm vàng bay” đẹp như một giấc mơ, đẹp như trong truyện cổ tích vậy.

Quê hương xuất hiện với khái niệm bình dị như con diều biếc chao nghiêng trên bầu trời tuổi thơ. Quê hương còn là những cánh đồng bát ngát hương lúa, là con đò nhỏ khua nước bên dòng sông thơ mộng. Những hình ảnh được thi sĩ sử dụng thật bình dị mà vô cùng tinh tế.

*
Phân tích bài thơ Quê hương của Đỗ Trung Quân

Hình ảnh quê hương đẹp đẽ, lung linh, trọn vẹn và thiêng liêng qua những kỉ niệm bình dị và ngọt ngào với cầu tre nhỏ, với nón lá mẹ đội, với hoa cỏ đồng nội và với những giấc ngủ đêm hè.

Xem thêm:

Những điều thân thuộc, những kỉ niệm dung di và những ký ức giản đơn chính là quê hương, là nơi chôn rau cắt rốn của mỗi người. Bài thơ Quê hương của Đỗ Trung Quân cũng đẹp tựa như thế với hoa bí vàng, giậu mùng tơi, là những cánh hoa râm bụt, là đóa sen trắng tinh khiết.

Ba câu thơ kết bài như một lời nhắc nhở nhẹ nhõm – một hình ảnh so sánh mang ý nghĩa sâu sắc. Quê hương được so sánh với mẹ vì đó là nơi ta được sinh ra, được nuôi dưỡng to khôn, giống như người mẹ đã sinh thành nuôi ta lớn khôn trưởng thành. Vì vậy, nếu người nào ko yêu quê hương, ko nhớ quê hương mình thì ko trở thành một người tốt được. Lời thơ nhắc nhở mỗi chúng ta hãy luôn sống và làm việc mang ích, hãy biết yêu quê hương xứ sở, vì quê hương là mẹ và mẹ chính là quê hương, vì “Lúc ta ở, chỉ là nơi đất ở – Lúc ta đi, đất đã hoá tâm hồn” (thi sĩ Chế Lan Viên).

Dù mang đi đâu xa, khá thở của quê hương vẫn bên ta, để ta luôn mang một góc nhỏ bình yên với tâm hồn. Lúc ta to lên, ta ra đi, bon chen, lặn lội trên phố đời. Bao nhiêu mỏi mệt, bao nhiêu tủi hờn, rấm rứt, ta vẫn cố chịu, để rồi lúc trở về nhìn thấy rặng tre đầu làng, con đê trước sông và trông thấy mái nhà thân quen của ta đâu đó trong xóm, ta lại bật khóc, tiếng khóc vỡ òa ra vì để trú hết tủi hờn, đau buồn, tiếng khóc vờ vì một niềm hạnh phúc vô bờ bến. Ôi ! Sao mà yêu thương thế!

Về với quê hương, như về với ký ức, như về với thực chất con người thuần túy, quê hương cho ta sự yên ả, tĩnh lặng, sự bình dị, thanh tịnh. Ta như điên cuồng muốn ôm lấy quê hương mà hôn, mà yêu. Ta như muốn chạm tay vuốt ve tất cả mọi thứ, rồi hét lên rằng “Quê hương ơi! Con đã về”. Ta chỉ muốn nhìn hết, thu hết mọi sự yêu thương đấy để vào trong tim, cho nó cùng sống, cùng chết với ta. Tương tự ta sẽ chẳng còn đơn chiếc, chẳng còn thương nhớ nữa.

Mọi sự vật nơi đây đều mang một vong hồn riêng biệt. Vong hồn đấy mãi mãi chẳng thay đổi. Mọi vong hồn đấy đều sẵn sàng dang tay chào đón ta trở về. Chiếc đụn rơm này, mẫu cây đa già này, cả mẫu mùi ẩm mốc của đất quê này… Tất cả, tất cả đều vây lấy ta, trò chuyện với ta, hơn hết chúng đã giúp ta chữa lành mọi vết thương lòng.

Với ta, quê hương luôn gắn với vòng tay của bà, của mẹ, là nụ hôn, là giọt nước mắt. Quê hương thơm mùi canh cà chua, tròn như quả cà, xanh như màu rau muống luộc. Đâu phải vì chưa từng ăn những thứ đó, mà sao giờ đây, nó lại ngon tới thế!. Quê hương sôi nổi và mộc mạc trong những câu chuyện vui rôm rả của thôn trang mỗi buổi tối trăng sáng, là nụ cười thơ ngây tới mê li của lũ trẻ con. Ta muốn yêu, yêu hết tất cả mọi thứ của mảnh đất này.

Quê hương là một mẫu gì đó như rằng buộc, như một thứ kỳ diệu làm cho ngày ta phải ra đi, tiến một bước nhưng muốn lùi hai bước. Phải ra bến xe nhưng lại chạy ra sông ngồi ngơ ngẩn một lúc, ngắm nhìn dòng suối bạc nhóng nhánh tới chói mắt lúc mặt trời chiếu xuống. Quê hương ơi là quê hương!

*
Nhận xét về bài thơ Quê hương của Đỗ Trung Quân

Nhận xét về bài thơ Quê hương của Đỗ Trung Quân

Trong bài thơ Quê hương của Đỗ Trung Quân, thi sĩ đã sử dụng giải pháp lặp từ ngữ, lặp cấu trúc ngữ pháp câu, giải pháp liệt kê, cấu trúc thơ vắt dòng rất đặc sắc. Sườn cảnh làng quê trên mọi miền Tổ quốc Việt Nam hiện lên thân yêu, giản dị mà xúc động lòng người.

Những cặp câu thơ dần hiện lên như những thước phim quay chậm, cảnh vật mang sắp mang xa, mang mờ mang tỏ, mang to mang nhỏ. Nhịp thơ đều đặn, nhịp nhàng, sắp như cả bài thơ chỉ mang một nhịp 2/4.

Cả ba khổ thơ với những câu thơ cùng một nhịp, kết cấu giống nhau nhưng vẫn nhẹ nhõm, thanh thoát vô cùng. Rẻ, vẻ đẹp của những hình ảnh thơ đã làm cho người đọc quên đi hình thức bên ngoài của tiếng nói? Thi sĩ đã biến mẫu ko thể thành mẫu mang thể, và được độc giả nồng nhiệt đón nhận bằng một sự đồng cảm rất tự nhiên.

Quê hương là một khái niệm trừu tượng, thi sĩ đã cụ thể hoá nó bằng những hình ảnh sống động. Quê hương ko thể tương đương với chùm khế ngọt, đường đi học rợp bướm vàng bay, con diều biếc thả trên cánh đồng, con đò nhỏ khua nước ven sông, cầu tre nhỏ, nón lá nghiêng che, đêm trăng tỏ, hoa cau rụng trắng ngoài hè… nhưng tất cả những điều đó lại làm nên một hình ảnh quê hương đẹp đẽ, lung linh, trọn vẹn và thiêng liêng.

Người xưa nói “hãy xúc động hồn thơ để ngọn bút mang thần”. Với lòng yêu quê hương thiết tha, thi sĩ đã vẽ lên bức tranh quê hương mang hồn quê, cảnh quê, người quê bằng một ngọn bút mang thần…